Dek û dolabên dagirkeran! - Lêkolîn,Gotar

LÊKOLÎN/GOTAR

lêgerîn >>

têkîlî >>

kunye >>

(AMED)

kurdistannetew.net > Lêkolîn > Analîz

Dek û dolabên dagirkeran!

SalIhê Omerî

Weşandin:Berfanbar 2006

Bi vê rapora James Baker û Lee Hamîlton, dilê cîranê Kurdistan û dagirkerên Kurdistanê xweş û pê şad kirine. Gelê Kurd bi amadekirina vê raporê û helwesta Emerîka di vê dema nazik de, ecêbmayî man. Lê dibêjin, menfiet dikare gelek planan serobinî hev bike, tiştê nayê bîr û hizra merivan, dikare bê serê meriv van ev cêbên hanê. Bila meriv ji dek û dolabên weha re ecêb mayî nebe, peymana Cezayîrê çi anî serê başûrê Kurdistanê, ji me hemûçka ve dîyar e, menfiet dikere gelek guhertinan di jiyanê de bike, bila meriv şiyar be...

Rapora herdû merivên bi aqil û jêhatî, ji rastîya herêmê dûr e. Di vê raporê de xuyanî dike ku dilê hevalbendên xwe yên li herêma rojhilata navîn, ji bo xweşbikin heta demikê, ev rapora hanê amadekirine. Lê di raya min de ev rapora han wê bi vî awayî bi ser nekeve, ji ber ku Kurd li Iraqê herî hêza bi rêk û pêk e, ji bo federalîzma Iraqê û bi cîh kirina demokrasî li Iraqê û bi teybetî li Kurdistanê bûye mînakên berbiçev, li herêma rojhilata navîn.

Li gor Emerîka şerê li Iraqê gelek dûm kir. Şer hîn jî berdewam e, rojê bi dehan însan têne kuştin, heta hinik roj hene ku bi sedan meriv têne kuştin. Şerê ku li Iraqê têye kirin, hemû şerê intixarê ye, gelek derban di nava Sunîya û Şiîa de dibe, ew heyifa xwe hiltîne û yê din jî heyîfa xwe hiltîne. Leşkerên hevpeyman bi teybetî leşkerên Emerîka û Ingilîzan jî têne kûştin, ji wextê ku quweta hevpeyman ketine Iraqê û heta ana sê-çar hezar leşkerê wan hatîye kuştin.

Ev rapora ku hatîye amadekirin ji alîyê Emerîka û bi teybetî herdû partîyên sereke ku bi sala ye Emerîqa bi rêve dibin, PD û PG evan hesabik wan heye li ser vê raporê. Cîhana erebî bi teybetî qismê Sunîyan bi van karên ku li Iraqê têne kirin ne razî nin, bi teybtî yên di nav vê planê û raporê de nin, dewleta Urdinê, Misrê, Sunîyên Iraqê, Îran,Tirkî, Siûdî û Sûrî jî di nava vê plana hana de nin. Gera serokwezîrê Tirkan Receb Tayîb Erdoxan, Îranê û Sûrîyê di vê demê de balkêş û cîhê fikirandinê bû...

Lê kî çi bêje, bila bêje, ev plana hana û rapora hana dek û dolabên Îngilîzan bi xwe, ez dibêjim, ji vî karê hana Îngilîzî di nav vê planê û rapor de nin, kî çi bêje bila bêje. Mesele mefate û camêran jî karê xwe pêk tînin!. Lê em Kurd jî pêwîst e ku li himberî vê bextreşîya hana şîyarbin, pêwîst e em vê rapora bê vîjdan û bê rûmet vala derxin. Gelek derban van dewletên weke, Îngilîstan û Emerîkan welatê me ji xwe re kirine qata şer û pefçûnê û mefata xwe di ser gelê me re dîne û em bi paşde li erdê xistine û ji dev me qerîyanin, dîroka gelê me li ber çeva ye, bê van dewletên emperyalîst çikirine ji serê gelê me û welatê me Kurdistanê...

Piştî hilweşandina rejima Sedamê dîktatorê li Iraqê, bi dehên derban ku rayedarên dewlata Emerîka û dewletên hevpeyman ku di hatin Iraqê, ji Corc Bûş bigre, wezîrê derve, wezîrê parastinê mesûlên wanî Iraqê, ji Fermandarên leşkerî bigre hata generalên wan bigre û heta berdevkê qesra sipî û mesûlên dewlta Îngilîstan, hemû dihatin Kurdistanê û bi serokê herêma Kurdistanê partî û parlemana Kurdistanê re hevdîtin li dardixistin û dişêwirîn. Lê vê derbê James Baker û Lee Hamîlton, ne hatin Kurdistanê, ji ber ku rapora ku amadekirine, mesela Kurdan di rapora wan de derbas nabe, û Kurd bi tu tiştekî ne hesibandine. Lê di vê rapora hana de, qala Kurdan ku ne hatîye kirin, zirare ji bo rapora van herdû xwedî xêra, wê rapora wan bi ser nekeve.

Pêwîst e ku gelê Kurd li himberî vê rapora bêbext û xapandinê, ku ne ji berjevendîyên gelê Kurde ye hatîye amadekirin, em Kurdên welatparêz li herçar parçê Kurdistanê û li dervê welat, pêwîst e ku em meş û xwepêşendana li himberî qonsolosên Emerîka Îngilîzan bikin û ji wan re, raste rast, bêjin, hûn nikarin weke zemanê berê ji bo mefatên xwe yî aborî welatê me û gelê me bi xapînin. We Kurdistan du derban perçe-perçe kirin, îca em Kurd ne Kurdên berê ne emê bikin ku li herderê dinyê li himberî emê xwe pêşendana, meş û mitîngan amede bikin, serê we gelek jî biêşî in. Divê hemû Kurdên herçar perçên Kurdistanê, piştgirî û pî berî helwesta Kek Mesûd Barzanî, Serokê Herêma Kurdistanê bikin.

Bê guman xala herî nebaş ya rapora gruba lêkolîna Iraqê, di derbarê dilê Kurdistanê Kerkûkê de ye. Rapora James Baker û Lee Hamîlton, xala 140î li paşkeve, komîtayeke navnetewî bêye amadekirin, û van xalên hanê disa di ber çevre derbas bin. Di vê hina nazik û teze de, heqê tukesî tune ku bi qedera gelê Iraqê û bi teybetî ji gelê Kurd bilîze. Tê xuyanî kirin ku rapora gruba ji nûh de lêkolînê li Iraqê bê kirin, û bi teybetî mesela neftê û îradeya gelê Kurd têxin talûk û emir qesifî bikin. Ev jî wê tucarî gelê Kurd vê dek û dolabên ku têne kirin wê neyê qebûlkirin û neyê serifandin ji bo dagirkeran!.

Rapora James Baker û Lee Hamîlton rastiya Iraqê û bi teybetî jî Kurdistanê li ber cevan ne girtine, tenê di ve raporê de, dîyar dibe ku dilê cîranên Iraqê, hevkarên Seddamê dîktaror û bi teybetî jî dilê Sunîyan bê xweş kirin. Di vê rapora hana de, ji xeynî ku li herêmê tevlihevî bixuliqîne, û birînên kevin veki û dîsa gelê Kurd şerpeze bike pêve tu fêda tê de tune.

Rapora James Baker û Lee Hamîlton, di derheqê destûra Iraqê ya nû de, grûbek lêkolînê bêye amadekirin ji terefên Neteweyên Yekbûyî. Ev pêşniyara ji terefên gruba lêkolîna Iraqê, James Baker û Lee Hamîlton ve, ne tiştekî raste û maqûl e. Ji ber ku di sala 2005.12.15 ê wê de, helbijartinek li Iraqê hate kirin û ji sedî 80ê xelkê dengên xwe bi kar anîn, li hindurê welat û li dervî welat, ev îradeya hana li gor vê rapora James Baker û Lee Hamîlton bin pê dibe. Quwetên hevpeyman digotin, pêwîst e ku li Iraqê demoqrasî pêk bê, heger ana jî rabin bêjin, ji nû de planeke din ji Iraqê re pêwîste bêjin, eva rapora hana ji rastîya Iraqê dûr e û wê problemên gelek mezin bi xwe re bixuliqîne li Iraqê û li herêmê.

Divê hemû welatparêzen Kurd piştgiriya helwesta Serokê Herêma Kurdistan kek Mesûd Barzanî ku derbarê rapora grûba lêkolîna Iraqê destnîşandaye û helwesta Serokatiya Siyasiya Kurdistana Başûr nişan dide bikin. Ev erkeke pîroz û welatparêzî ye ku hemû rêxistinên herçar perçê Kurdistanê, piştgirîya vê helwesta mêrxasî û qehremanî ya kekê Mesûd Barzanî kirin.