|
Newroz cejna Arîyan û Kurdan e. Kurd her sal, þeva ku 20ê
adarê bi 21'ê adarê ve girê dide, agir dadidin û hatina buharê pîroz dikin.2
çîrokê sereke ya Newrozê heye.
Yekemîn Destana Kawayê Hesinkar e û duyemîn jî roja avabûna Imparatorîya Med
e.Wateyeke din a Newrozê bo Kurdan ji gelên din heye.Kurd Newrozê wek
cejneke Neteweyî pîroz dikin û ber hemû cîhanê millet bûn xwe û hêz û
hiþmendîyên xwe îspat dikin.
Destana Hesinkar Kawa û Dehaq bi kurtî wisa ye;
Di demeke kevn de, li welatê bapîrên Kurdan, padîþahek hebû, navê wî Dehak
bû.
Dehak, padîþahekî pir zalim bû. Wî welatê kurdan wêran kir. Di gund û
bajaran de mirov nehiþtin.Þevekê, Dehak xewneke xirab dît. Nîvê Þevê, ji ber
êþeke dijwar ji xewê þiyar bû.
Gazî zana û bijîþkên li qesrê kir û ji wan re got:
– Ji ber vê êþa dijwar xew nakeve çavên min. Zû ji min re dermanekî peyda
bikin; yan na ez ê serê we tevan jê bikim!Hekim û bijîþkên qesrê, li laþê
Dehak nêrîn ew pelandin. Çavên wan li du birînên ku li ser her du milên wî
bûn ketin. Tev bi hev re mat man. Gotinek ji devên yekî derneket. Ji ber,
heta wê gavê tu kulên bi wî rengî nedîtibûn û ne jî êþek bi wî awayî
bihîstibûn. Lê Dehak ji ber êþa xwe her bi ser wan de dikir qêrîn:Hekîmekî
ji wan, dest da ber xwe û got:– Heta niha birîneke weha min ne dîtiye û ne
jî bihîstiye. Lê wa diyare ku mêjiyê teze dikare bibe melhema van
birînan.Belkî hekîm dixwest xwe ji berpirsiyariyê xelas bike. Lê belê ev
pêþniyar ji Dehak re bû sebeb ku ji “mêjiyên teze”, mejiyê zarokan bide ser
birîna xwe. Wî emir da ku her roj mejiyên du zarokan bînin, bikin qurbana
birînên ser milên wî ku bibûn wek du marên qeliþî û dev vekiri. Bi vî awayî,
rojê bi mêjiyên du zarokên nûhatî, kulên ser milên Dehak dihatin
dermankirin.Her ku diçû çiya bi mirovên reviyayî tijî dibû. Jiyan di
þikeftan de berdewam bû. Ava kanî, dar û ber û fêkiyên çiyan têra jiyana wan
dikir.Demeke dirêj derbas bû. Lê kulên ser milên Dehak bi hev ve nekeliyan.
Her ku diçû xerabtir dibûn. Kawa, kurdekî hesinkar bû. Zarokên wî jî ji
kulên Dehak re bûbûn qurban. Edî kêr gihabû hestî. Kawa ji tirsa
qurbankirina zarokê xwe yê dawî, heval û hogirên xwe yên pêbawer kom kirin û
ji wan re behsa zulm û zordariya Dehak kir.
Plana kuþtina Dehak ji wan re eþkere kir. Her kesî fikir û planên Kawa
pejirandin û li benda îþareta wî man. Kawa gotibû gava ku ez Dehak bikujim,
ez ê herim ser banê qesra wî agir vêxim. Ku we agir dît, bizanin ku min
Dehak kuþtiye.Kawa, ji heval û hogirên xwe re dest bi çêkirina çekan kir û
bi dizî li wan belav kirin. Ji xwe re çakûçekî ku mirov pê hesin dikute,
çêkir. Gava leþkerên Dehak hatin ku lawê Kawa yê dawî jî bibin, Kawa ji
leþkeran re got:– Hûn herin, ez ê niha, bi destê lawê xwe bigirim û bînim.
Ez dixwazim ji bo saxiya padîþahê xwe lawê xwe bi destê xwe bikim qurban û
li ber lingên padîþahê xwe deynim.Gava leþkeran ev xeber gihandin Dehak,
kêfa wî hat, þa bû û çavên wî ma li riya Kawa. Kawa, çakûçê xwe kir destê
xwe, lawê xwe girt û berê xwe da qesrê. Gava gihaþt ber derî, leþkeran
dergeh jê re vekir. Kawa, raste rast berê xwe da þahniþînê ku text lê
vegirtî û Dehak li ser rûniþtî bû.
Dehak ji Kawa re got:– Tu qehremanekî bê hempa yî, tu nîþana fedakariyê
yî.Kawa, piþtî gotinên Dehak, bêtir nêzîkî wî bû. Bi çengê lawê xwe girt û
bir li ber piyên wî dirêj kir. Kawa çakûçê xwe bilind kir. Lê li þûna ku li
serê lawê xwe bide, bi hemû hêz û hêla xwe daweþand serê Dehak. Taca serê wî
gindirî. Piraniya leþker û xizmetkarên wî gava dîtin ku Dehak bi rastî mir,
kêfa wan hat û yên mayî, ji desthilanînê ketin, teslîm bûn. Kawa bi destê
lawê xwe girt û hilkiþiya ser banê qesrê û agirekî gurr li wir dada. Dema
heval û hogirên Kawa çav li êgir ketin, wan jî dest pê kir û êrîþ anîn ser
qesrê, leþker û hevalbendên Dehak yên mayî dîl girtin, yên teslîm nebûn jî
kuþtin. Gava gelê li çiyê jî agirê azadiyê dîtin, fêm kirin ku plana Kawa bi
ser ketiye. Dehak hate kuþtin û dawiya zordariyê hat. Wan jî li ser çiyan
agirê azadiyê pêxist.
Belê wê êvarê ne tenê li çiyan, li her aliyê welêt agir hate dadan. Gel ji
deverên asê daket û bi meþaleyan berê xwe da gund û bajarên xwe. Ew roj,
roja 21ê Adarê bû.
Li gor bawerîya dûyemîn jî 21ê adara B.Z sala 612'ê de eþîrên Kurd û hin
gelên din Imparatorîya Asurî rûxandin e û Imparatorîya Med hatiye
avakirin.Lê li gorî lêkolînan Imparatorîya Med di meha tebaxê de hatiye
avakirin û ew roj jî ji alîyê hin Kurdan ve demekê dirêj wekî cejna
Tolhindanê hatîye pîroz kirin.Têkîlîya Newrozê bi avayekî xurt bi Zerdeþtîyê
re jî heye.
Lê tiþtê rastî ewe ku milletê Kurd ji gelên din cûdatir li cem pîroz kirina
hatina biharê cudatir cejna Newrozê wekî cejna neteweyî pîroz dikin û ber
hemû cîhanê millet bûn xwe û hêz û hiþmendîyên xwe îspat dikin.Bê gûman
heman demê de jî Newroz ji bo gelê Kurd tê wateya xilasbûna ji bin zexta
giran a zivistanê yê jî.
Di serî de Dewleta Tirk û hemû dijminên Kurdan ji bo rê li girtina ber
hiþmendî,têgihîþtin,têkoþîn û hêstên Neteweyîya Kurdî hewl didin ku pîroz
kirina cejna Newrozê asteng bikin.Lê gelê Kurd her sal hin zêdeitr
hiþmendîya netewebûn û girîngîya Serxwebûn pêþketinê fam dikin û berxwe
didin.
Heta ku Kurd hebin wê Newroz jî hebe.Cejna Netewîya Gelê Kurdistan Pîroz be!
Hemû naveroka beþa Lêkolîn/Gotar »
|
|
Hemû naveroka beþa Lêkolîn/Gotar »
PEYWENDÎDAR
RÛPEL
» BIÞÎNE
» BINIVSÎNE
Reklam
|
